Giszowiec & Nikiszowiec

Giszowiec & Nikiszowiec

Giszowiec i Nikiszowiec to dwie zabytkowe dzielnice Katowic, powstałe na początku XX wieku jako osiedla robotnicze. Obie dzielnice zostały wybudowane dla potrzeb przedsiębiorstwa przemysłowego „Georg von Giesches Erben”.

GISZOWIEC – Miasto Ogród

Z przełomie XIX i XX wieku czołowi urbaniści i teoretycy architektury opracowali koncepcje stworzenia miast satelickich, samowystarczalnych osiedli przyzakładowych (osiedla patronackie). Przykładem realizacji tej idei jest powstałe osiedle Giszowiec, które zostało wybudowane od podstaw na początku XX wieku dla pracowników kopalni „Giesche”, według projektu architektów Zillmanów.

Niestety, z powodu zapotrzebowania na większą liczbę mieszkań, część osiedla została wyburzona, a na miejsce pierwotnej zabudowy powstały X-piętrowe wieżowce z wielkiej płyty. Wspomniana problematyka ukazana jest w filmie Kazimierza Kutza pt. Paciorki jednego różańca.

Ciekawostką jest kolonia amerykańska, powstała w latach dwudziestych XX wieku dla kadry zarządzającej nowego właściciela kopalni. Reprezentacyjne wille, zbudowane dla kadry zarządzającej, nawiązują do typowej zabudowy w stylu anglosaskim.

NIKISZOWIEC – czerwony jak cegła

Nikiszowiec to bez wątpienia jedno z najbardziej rozpoznawalnych osiedli robotniczych w Polsce. Niedługo po wybudowaniu pobliskiego osiedla (Giszowca) okazało się, że liczba mieszkań jest niewystarczająca. Rosło wydobycie węgla, a pracowników wciąż przybywało. Właściciele kopalni Giesche zdecydowali się o budowie kolejnego osiedla w pobliżu szybu Nikischschacht. Osiedle tworzy dziewięć zwartych trójkondygnacyjnych bloków (łącznie powstało ponad tysiąc mieszkań). Centralnym punktem jest Plac Wyzwolenia z charakterystycznymi podcieniami, w których znajdują się punkty usługowe. Najbardziej wystawnym budowlą w Nikiszowcu jest neobarokowy kościół św. Anny. Unikatowy i autentyczny charakter stał się plenerem wielu produkcji filmowych.

 

Chętny na spacer po Nikiszu? – wypełnij formularz kontaktowy